De eerste officiële boomplant

Er was een plan gemaakt voor wat waar terecht moest komen. De hagen werden als eerste geplant, met onder andere linde, meidoorn, rozen en een hele hoop verschillende bessen. Voor de bomen van het voedselbos werd de grond klaargemaakt. Eerst werd er nog heel veel compost verreden naar de plekken waar ze zouden komen. De vijver werd verder uitgegraven en ook die aarde werd op de plekken voor de nieuwe aanplant verwerkt (zodat het daar ook iets hoger zou komen te liggen i.v.m. de hoge grondwaterstand). Het meest opvallende was een fruitbomen-boog, waar, zoals al wel duidelijk zal zijn, een serie fruitbomen in een boog komt te staan. Dat zag er in ieder geval bij voorbaat al mooi uit.

Rond 14:00 uur ging dan de eerste boom officieel de grond in. Een hele happening, waarbij een grote groep heren zich over het plantgat ontfermd had (waar nog een grote steen in bleek te zitten) en de rest eromheen was komen staan om toe te kijken. De eerste boom was een feit! Daarna lekker samen koffie en thee drinken en kletsen, waarna de mensen van De Koepel weer terug gingen. De rest ging nog even door, want nu was eindelijk het planten aangebroken, iets waar velen toch naar hadden uitgekeken.

Al met al een hele mooie, positieve en gezellige dag. Veel mensen wilden graag nog wat vaker terugkomen en ik hoorde al van meerdere mensen van De Koepel dat ze graag met die vijver verder wilden, dus een hoop enthousiasme is er in ieder geval!

[widgetkit id=”5″]

Het bericht Voedselbos aanleg (deel 2): Plantdag (met fotogallerij) verscheen eerst op Stichting PermacultuurCentrum Haarlem.

Laat mij de nieuwe planten voor het voedselbos en de waterpartijen aan je voorstellen!

Ik ben druk bezig met zaaien van allerlei planten. De moestuinkring is er ook heel druk mee, maar zij zaaien heel andere planten. De soorten die ik zaai zijn meerjarigen voor de kruidlaag van het voedselbos en ook alvast een paar voor de vijver en watergeulen (ik specialiseer me vooral in meerjarigen). Daar zitten veel bijzondere, bekendere en onbekende(re) soorten bij. Velen ervan zijn wilde planten in Nederland. Laat ik dus eens vertellen met welke planten ik tot nu toe bezig ben. Waarbij ik zelf geen foto van heb staat een afbeelding van de leverancier van de zaden.

[widgetkit id=”4″]

Dat waren ze voor nu, maar er zullen er vast nog veel meer bij komen…

Het bericht Planten zaaien voor het voedselbos verscheen eerst op Stichting PermacultuurCentrum Haarlem.

De tuin ligt er redelijk stil bij nu, maar er gebeurt stiekem wel een hoop!

De eerste bloemen zijn in ieder geval een feit, zoals op de foto hierboven te zien is (Prunus). En we kunnen binnenkort nog veel meer verwachten, want er komen overal narcissen op. Waaronder in de kring van houtblokken, wat er straks vast erg leuk uit zal zien! Als deze warme winter aanhoudt dan kunnen de bijen en hommels nog wel eens vroeg wakker gaan worden en dan hebben wij in ieder geval de welkomst-mat al voor ze klaar liggen.

Narcissen komen op!

Uitgebloeide kaardebollen

Er liggen intussen ook al wat projecten klaar waar in het voorjaar en in de loop van het jaar steeds meer te zien zal zijn. Zo zijn de moestuinkring en de eetbare haagkring al druk aan het plannen en ontwerpen, waar je nu op de tuin nog niet zo veel van ziet maar wat de aanblik straks duidelijk zal gaan veranderen. De plaats van de Keltische kruidentuin staat ook al klaar voor gebruik, maar mede dankzij de zachte winter steken, ondanks de compost en het karton, heel wat plantjes hun sprieten omhoog. Dat zal dus nog wel even werk worden en vooral stapelen met mulch.

Werk aan de winkel!

De ‘vijver’

En dan is er nog een kleine verrassing. Op een stronkje dood hout, in de buurt van de ‘vijver’, zijn zwammen aanwezig. En dat is goed nieuws voor het voedselbos, wat in deze delen komt! Want dood hout en schimmels maken een belangrijk onderdeel uit van een gezond bos, omdat ze afval verwerken, samenwerken met de houtachtige gewassen en een belangrijk onderdeel zijn van de voedselkringloop. Super dus dat er al wat aanwezig is!

Het bericht De tuin in februari verscheen eerst op Stichting PermacultuurCentrum Haarlem.

Hier was de basis voor de kruidenspiraal gelegd: karton! Nu staat er een mooie kruidenspiraal te wachten op (verdere) beplanting.

Dus wat gaat er in ieder geval gebeuren? Ten eerste komt er een eetbare haag. Deze eetbare-haag-kring wordt geleid door landschapsarchitect Jelle Fekkes. Samen gaan we kijken welke planten we voor zoiets kunnen gebruiken, hoe we dit kunnen toepassen en uiteindelijk (in maart al) is het de bedoeling dat de haag geplant gaat worden. Ambitieus dus! Het idee is een multifunctionele haag (denk voedsel, insecten, vogels, zelfbemesting etc.), die direct ook de tuin onderscheidt van de omgeving als tuin en het geheel een meer besloten gevoel geeft. Linde krijgt er in ieder geval een plekje.

De tweede kring is de kruidentuin-kring, geleid door Rinus Hoevens. Op het terrein waar eerst een grasveld lag, ligt nu een enorme lap compost. Eronder zit karton, om het gras kapot te maken (maar dat zie je niet). Wat hier komt en waar deze kring zich dus ook mee bezig gaat houden, is een Keltische kruidentuin oftewel medicijnwiel (zie afbeelding hieronder voor een idee). Dit is een meer klassieke, formele vorm van beplanting, die (nog steeds) zo zijn charme heeft. En zoals de naam al doet vermoeden, komt de tuin vol te staan met kruiden met een geneeskrachtige werking. Onderschat de kracht van kruiden niet! Voor mijn migraine bijvoorbeeld werkt thee van ijzerhard (Verbena officinalis) nog altijd het beste. En zo zijn er heel wat kruidenmiddelen die we zelf in de tuin kunnen kweken. Rinus verdiept hier zich al wat langer in. Naast die Keltische kruidentuin is ons eerste ‘afgemaakte’ deel: de kruidenspiraal. De kruidentuin-kring gaat ook hiermee verder aan de slag, want deze moet nog verder aangeplant worden met keukenkruiden (nu staan er maar een paar plantjes in onze mega-spiraal).

Keltische kruidentuin. Bron: Its a green life

Dan is er ook nog de kas-kring, die wat meer op de lange termijn gaat werken. Geleid door milieukundige Iris Veltman (hé dat ben ik) gaat deze kring zoeken naar manieren om de grote, oude kas die op het terrein aanwezig is, passief te verwarmen. De bedoeling is dat de kas in de winter vorstvrij blijft. Maar dan zonder elektriciteit dus, in plaats daarvan met dingen als reflectie, thermische opslag, isolatie, gebruik van warmte uit andere processen… En iedereen die geïnteresseerd is mag meedoen, daar hoef je geen kennis van passief verwarmen voor te hebben. Het gaat om ideeën opdoen en daarna bekijken wat er mogelijk is (en op welke manier). Er valt dus een hoop te leren van elkaar en eventueel voor een kas thuis. Het project heeft ook als doel voorlichting: juist hier kunnen we mooi van de ideeën van permacultuur gebruik maken!

En voor dit moment het laatste -maar natuurlijk niet onbelangrijke- project, is het opnieuw leven inblazen en ‘verpermaculturen’ van de moestuin. Deze kring wordt geleid door permacultuurdeskundige Tosca Peschier en moestuinder Bep Barreveld en heeft als doel de oude moestuinbedden en -bakken, die er nog liggen van de vorige tuingebruikers, op een permacultuurmanier te gaan gebruiken. Eenjarigen en polyculturen kweken volgens permacultuur, hoe doe je dat? Dat gaat deze kring samen uitzoeken en natuurlijk – moestuinieren.

Mocht je geïnteresseerd zijn geraakt, dan kun je een mailtje sturen naar info@permacultuurcentrumhaarlem.nl of ons bezoeken tijdens onze vaste tuinmomenten (momenteel van 10-12 uur op zaterdag, behalve in de kerstvakantie). Meer informatie zal ook volgen op onze website. Als deelnemer kun je je bij een kring aansluiten en zo mee beslissen over wat we op de tuin doen, maar je kan er ook voor kiezen om alleen praktisch mee te werken op de tuindagen.

Het bericht Samen leren en tuinieren verscheen eerst op Stichting PermacultuurCentrum Haarlem.

Het resultaat (november 2015)

We hebben er hard aan gewerkt samen met de vrijwilligers en de mensen van de cursus. De kruidenspiraal is een Permacultuur-classic, een mooie manier om veel kruiden (of aardbeien) kwijt te kunnen op een klein stukje. Onze kruidenspiraal is wel wat groter uitgevallen, maar dat geeft weer plaats aan meer (grote) kruiden.

Bron: The Micro Gardener

Onze kruidenspiraal is groter geworden, zodat deze mooier past in de omgeving. In de buitenste ring zal nog iets van een pad komen en wellicht in de bedden nog iets van een tegeltje zodat erin geklommen kan worden, want bij het beplanten was het wel duidelijk dat je anders niet overal bij kunt omdat hij zo groot is. Maar wel heel leuk: we kunnen er echt heel veel soorten kruiden in kwijt, dus ook eens iets anders dan het ‘geijkte’. Er is nog een afwijking aan deze kruidenspiraal ten opzichte van andere spiralen en dat is dat hij juist op de zuidzijde deels in de schaduw van bomen staat. De meest zonnige kanten zijn nu dus oost en west.

Bron: Growing Herbs For Beginners

De kruidenspiraal is gemaakt van oude tegels en bakstenen met houtstronken en bamboestokjes ertussen voor extra ruimte voor insecten. We hebben hem gevuld met een mengsel van fijne compost gemengd met aarde uit de tuin en takkenafval, zodat water bij hevige regen goed kan worden afgevoerd en om het organisch gehalte te verhogen. Er zit ook een beetje karton in, want een deel van de gebruikte aarde bevatte de resten van riet (dus hopelijk schiet dat straks niet meer omhoog).

De beplanting die er nu vast staat, is van boven naar beneden: marjolein, aan de westkant vervolgens afrikaantje (misschien zaait hij zich uit of doet het nog wat, geen idee maar het ziet er leuk uit), dan aan de noordkant munt en tijdelijk even lavas (die staat straks beter onderin, maar gezien daar ruimte is voor grotere planten en het een diep wortelend schaduwkruid is kan hij daar beter later geplant worden). Daarna komen aardbeien en citroenmelisse (oost), vooraan (zuid) bieslook en peterselie, dan weer aardbeien en citroenmelisse aan de westkant en bieslook op noord/west. In het breedste deel, dat op het bodemniveau ligt, staan nog twee kleine splijtkolen, die we in de tussentijd niet over het hoofd moeten zijn als we nieuwe planten toevoegen.

Het was een heel karwij en gelukkig deden we het met een flinke groep: de cursisten van de Permacultuurcursus, vrijwilligers en wij van het kernteam hebben er hard aan gewerkt. En ik kan in ieder geval niet wachten om te zien hoe het straks gaat worden!

Het bericht De kruidencirkel verscheen eerst op Stichting PermacultuurCentrum Haarlem.